Առողջապահություն 4.2009
Արդի ժամանակաշրջանում տուբերկուլոզային մենինգիտի կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները և բուժման արդյունքները. I մաս
Վերջին մեկուկես տասնամյակում տուբերկուլոզով ընդհանուր հիվանդացության աճի հետ մեկտեղ դիտվում է արտաթոքային ձևերի, այդ թվում` գլխուղեղի թաղանթների (տուբերկուլոզային մենինգիտ` ՏՄ) և կենտրոնական նյարդային համակարգի տուբերկուլոզի (ԿՆՀՏ) այլ ձևերով հիվանդացության աճ, համեմատաբար բարձր մահացությամբ` մոտավորապես 30%, հատկապես չափահասների շրջանում [1, 2, 3]:
Հայաստանում, ըստ 1995թ. կիրառվող DOTS ծրագրի, տուբերկուլոզի ներկա համաճարակային լարված իրավիճակի պայմաններում ՏՄ-ի կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունների և բուժման արդյունքների վերաբերյալ մինչ օրս հետազոտություններ չէին կատարվել:
Անվիճելի է այն փաստը, որ երբեմնի անբուժելի ՏՄ-ի ժամանակին հայտնաբերումը և ճիշտ, լիարժեք բուժումը ներկայումս տալիս են դրական արդյունք ինչպես կլինիկորեն, այնպես էլ կազմաբանորեն: Միևնույն ժամանակ, ինչպես վկայում են վերջին տարիների գրականության տվյալները, ավելանում են ՏՄ-ի ուշ հայտնաբերման դեպքերը, որն արտացոլվում է բուժման արդյունքում և համարվում անցանկալի ելքերի` հիվանդների խորը հաշմանդամության և բարձր մահացության պատճառ:
Հաշվի առնելով նշված խնդիրների արդիականությունը` ուսումնասիրվել է հանրապետությունում ՏՄ-ով հիվանդացության շարժը մինչև 18 տարեկան երեխաների և չափահասների շրջանում, 16 տարվա ժամանակահատվածում (1992-2007թթ.), բաժանելով այն երկու 8-ամյա փուլի, պայմանավորված տուբերկուլոզի վաղաժամ հայտնաբերմամբ, կանխարգելմամբ և բուժմամբ:
Ստորև ներկայացվում է ՏՄ-ով հիվանդացության շարժը ըստ տարիների (աղյուսակ 1):
Աղյուսակ 1. Տուբերկուլոզային մենինգիտով հիվանդացածների շարժը Հայաստանում ըստ տարիների (բացարձակ թվերով)
Ինչպես երևում է աղյուսակից, 1992-2007թթ. արձանագրված հիվանդացածների ընդհանուր թիվը եղել է 131 (70 երեխա, 61 չափահաս): Այդ ընթացքում 100 հազար բնակչին ընկնող հիվանդացության ընդհանուր ցուցանիշը աճել է 2,5 անգամ` 0,16-ից մինչև 0,4 (հաշվի է առնվել հանրապետությունում բնակչության թվի նվազումը): Դա գրեթե 4 անգամ ավելի է, քան ՌԴ-ում, որտեղ 2006թ. այդ ցուցանիշը կազմել է 0,1 [1]:
Նշված երկու փուլերում ՏՄ-ով հիվանդացության դինամիկայում նկատելի է չափահասների թվի զգալի աճ և ընդհակառակն, երեխաների թվի նվազում, ինչն ավելի ցայտուն երևում է 2 փուլերի համեմատությունից (նկ. 1):
Նկ. 1. ՏՄ-ով հիվանդացած երեխաների և չափահասների տեսակարար կշիռր ըստ փուլերի
Այսպես, երեխաների տեսակարար կշիռը նվազել է` 65,2%-ից հասնելով 41,5%-ի (1,7 անգամ), իսկ չափահասներինն ավելացել է նույն չափով` 34,8%-ից մինչև 58,5% (p<0,05): Դա կարելի է բացատրել այն հանգամանքով, որ եթե II փուլում տուբերկուլոզի դեմ պատվաստումներում նորածինների ընդգրկվածությունը մնում էր բարձր, ապա չափահասների շրջանում տեղի ունեցավ տուբերկուլոզի վաղ հայտնաբերման գործում միջոցառումների զգալի հետընթաց, կապված DOTS ծրագրի կիրառման հետ, ինչի պատճառով ավելացան հիվանդության ուշ հայտնաբերված, տարածուն և բարդացած (այդ թվում` ՏՄ-ով) դեպքերը:
Հիվանդների սեռատարիքային կազմն ավելի մանրամասն ուսումնասիրվել է ստացիոնարում բուժված 74 հիվանդների վերաբերյալ կլինիկական նյութերի հիման վրա (նկ. 2):
Նկ. 2. ՏՄ-ով հիվանդների սեռատարիքային կազմը |
Արական սեռի հիվանդները երեխաների խմբում եղել են 9, իգականը` 20, չափահասների խմբում, համապատասխանաբար, 36 և 9: Ինչպես երևում է նկարից, արձանագրված է արական սեռի գերակշռություն` 60,8% (ո=45), սակայն միայն չափահասների հաշվին, որոնց շրջանում տղամարդկանց թվի տեսակարար կշիռը կազմել է 80,0% (ո=36), երեխաների շրջանում արձանագրվել իգական սեռի որոշ գերակշռություն` 69,0% (ո = 20): Տարբերությունն ըստ սեռի հավաստի է (p < 0,05):
Ըստ տարիքային տարբեր խմբերի, երեխաների շրջանում գերակշռում էին վաղ մանկական (0-3) և վաղ դպրոցական (7-13) տարիքային խմբերը` աղջիկների գերակշռությամբ:
Չափահասների շրջանում գերակշռում էին պատանեկան (18-21) և մեծահասակների (36-65) տարիքային խմբերը, երկուսում էլ արական սեռի գերակշռությամբ: Հիվանդացածների միջին տարիքը կազմել է 22,7, երեխաներինը` 6,5, չափահասներինը` 28,9:
Ըստ բնակության վայրի, երեխաների շրջանում գերակշռել են քաղաքաբնակները (86,2%), չափահասների շրջանում` գյուղաբնակները (60,0%):
Գրականության ցանկ
- Береснева Р.Е., Суменкова О.Н. Туберкулез мозговых оболочек и центральной нервной системы.// Туберкулез в России. Мат.VIII Рос. сЪезла фтизиатров - Москва - 2007 -с. 339.
- Елуфимова В.Ф. Туберкулез мозговых оболочек и центральной нервной системы у детей.// Проблемы туберкулеза - Москва - 2005 - N1 - с.3-9.
- Зимина В.Н., Луговая Н.В., Устюжинина Е.А. Течение туберкулезного менингита у взрослых.// Туберкулез в России. Мат. VIII Рос. сЪезла фтизиатров - Москва - 2007 -с. 339-340.
Կարդացեք նաև
Դեղն այն առանձնահատուկ արտադրանքն է, որն, ի տարբերություն սոցիալական նշանակության այլ ապրանքների, բոլոր երկրներում ենթարկվում է պարտադիր փորձաքննության և գրանցման, քանի որ...
2009թ. հունիսին Մոսկվայում տեղի ունեցավ «Տուբերկուլոզի կանխարգելման, ախտորոշման և բուժման արդիական հարցեր» համառուսաստանյան գիտագործնական կոնֆերանսը...
Տարբեր ախտաբանական պրոցեսների ժամանակ նեյրոբլաստոմային ծագման բջիջների տրանսկրիպցիոնալ ակտիվության փոփոխությունները վաղուց հայտնի են: Ողնաշարավորների նյարդային համակարգի նորմալ վիճակը բնութագրվում է...
Բանալի բառեր` in situ հիբրիդացում, FISH, CISH, HER2
Ուռուցքներում առաջացող գենային փոփոխությունները հայտնաբերելու նպատակով ժամանակակից բժշկության մեջ կիրառվում են մի քանի եղանակներ...
Վերջին տարիներին չարորակ նորագոյացությունների բուժման արդյունավետության բարձրացումը ուռուցքաբանության արդի հիմնախնդիրներից է, քանի որ հասարակության շրջանում քաղցկեղով հիվանդացության...
Սկիզբը` 2009, N3-ում
Մեր հոդվածի առաջին մասում («Առողջապահություն», 2009, N2, 20-22 էջ) նշեցինք, որ Գյումրիում աղիքային վարակների (ԱՎՇ) սեզոնային օրինաչափությունը բացահայտելու նպատակով կատարել ենք 30-ամյա հետահայաց...
Էլիզաբեթ Բլեքբերնը, Քերոլ Գրեյդերը և Ջեք Շոստակը տելոմերների ու տելոմերազա ֆերմենտի միջոցով քրոմոսոմների պաշտպանության մեխանիզմի բացահայտման համար արժանացան 2009թ. Նոբելյան մրցանակի...
1924թ., 85 տարի առաջ, Մոսկվայում ծնվել է բ.գ.դ., պրոֆեսոր, ԽՍՀՄ ԲԳԱ ակադեմիկոս, ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր Դոնատ Սեմյոնի Սարկիսովը: 1947թ. ավարտել է Լենինգրադի ռազմածովային բժշկական ակադեմիան...
«ԲԻ ԲԻ ՋԻ» բժշկական կենտրոնը միջազգային չափանիշներին համապատասխանող` բազմաֆունկցիոնալ ստացիոնար ունեցող կլինիկական բուժական հիմնարկ է, որտեղ գործում են ընդհանուր և...
... Այլ կերպ չես կոչի ՀՀ առողջապահության նախարարության մոր և մանկան առողջության պահպանման ԳՀ կենտրոնում 2009թ. նոյեմբերի 13-ին կայացած հուզիչ միջոցառումը, որը կազմակերպված էր...
Կերակրափողը կամ որկորը (նկար Ա) փափուկ հյուսվածքներից կազմված նեղ, երկար (մոտ 25 սմ) խողովակ է, որով անցնում է կերակուրը ըմպանից մինչև ստամոքս: Այն սկսվելով ըմպանից պարանոցային ողների առջևով...
Կերակրափողի հիվանդություններից ավելի հաճախ հանդիպում է նրա բորբոքումը` էզոֆագիտը, որն ունի սուր և խրոնիկական ընթացք: Դրանց բնորոշ են կլման ակտի ժամանակ կրծքավանդակի հետին հատվածի ցավերը...
Ճողվածքը (грыжа) որևէ օրգանի ամբողջական կամ մասնակի դուրս մղվածքն է` նրան շրջապատող մաշկի տակ, մկանների միջև գոյացած անցքերում, գրպաններում ու խոռոչներում...
Պզուկները` կորյակները, մաշկի տարածված հիվանդություններից են: Դրանք հանդիպում են 12-25 տարեկանների 85%-ի, իսկ ավելի մեծահասակների 10%-ի մոտ: Հիվանդությունն ունենում է տարբեր չափի...
ԱՄԵՆԱԸՆԹԵՐՑՎԱԾ ՀՈԴՎԱԾՆԵՐԸ
- Ժողովրդական դեղամիջոցներ
- Հղիություն. 4-րդ ամիս
- Հղիություն. 7-րդ ամիս
- Կոճապղպեղ նույնն է՝ իմբիր, Ginger եւ Zingiber Officinale
- «Արագիլ» հիմնադրամը ստեղծված է՝ օգնելու անպտղությամբ տառապող զույգերին. Կարինե Թոխունց
- Հղիություն. 6-րդ ամիս
- Հղիություն. 2-րդ ամիս
- 4-7 ամսական երեխաների սնուցումը
- Ամուսնական առաջին գիշերը
- Ընկերության մասին
- Ինչպես ազատվել անցանկալի մազերից
- Խնձորը` պզուկների դեմ. ազատվիր նրանցից 1 գիշերվա ընթացքում
- Պարզվում է ապագա երեխայի սեռը կախված է մայրիկի սնունդից
- Դդում
- Հիվանդություն, որը փոխում է մեր կյանքը` կրծագեղձի քաղցկեղ
- Կոճապղպեղ՝ նիհարելու համար (կոճապղպեղի թեյ)
- Սեռական գրգռում
- Արգանդի միոմա. նախանշանները, պատճառներն ու բուժումը
- Երիցուկ դեղատնային - Ромашка аптечная - Matricaria chamomilla L.
- Չիչխանի օգտակար հատկությունները
- Հղիություն. 1-ին ամիս
- Քարավուզ (նույն ինքը՝ նեխուր)
- Ինչպես ազատվել բերանի վատ հոտից`պարզ միջոց
- Դիմակներ` մազերի համար
- Կրծքի ցավե՞ր ունեք. ինչ անել
- Ընդհանուր տեղեկություններ մարմնի համակարգերի մասին
- Հեշտոցային արտադրության պատճառները. մասնագետի անդրադարձը
- Բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի ախտահարումը սովորական բշտախտի ժամանակ (սկիզբը` նախորդ համարում)
- Ընտրություն ըստ հորոսկոպի
- Հիվանդություն, որի համար պետք չէ ամաչել (թութք)
- Հղիությունը և նախապատրաստվելը դրան
- Խոսենք այդ մասին. ձեռնաշարժություն
- Երբ գլխացավն ախտանիշ է: Հանճարեղ և օժտված մարդկանց հիվանդություն
- Լեղաքարային հիվանդություն. բուժման մեթոդները
- Սեռական թուլության առաջին նախանշանները. news.am
- Ուլտրաձայնային դոպլերոգրաֆիա (երկակի (դուպլեքս) անոթների)
- Էկզեմայի տեսակները և բուժումը
- ՈւՆԱԲԻ: Արևելյան բժշկության գաղտնիքները
- Իրիդիոսքրինինգ
- Գամմա-դանակը նշտարի փոխարեն